تعهد داد با حجاج ايرانى رفتارى بهتر از ديگر اقوام داشته باشد . « 1 » تاكيد بر تأمين امنيت حجاج و نگرفتن ماليات‌هاى غير معمول از حجاج ايرانى در دو توافق‌نامه سال‌هاى 1159 ه . ق و 1160 ه . ق بين ايران و عثمانى « 2 » نشان‌دهنده استمرار مشكلات حجاج در اين دوران است . نادر در زمينه مذهبى نيز تلاش‌هايى داشت . او تا پيش از سلطنت با عقايد اكثريت جامعه شيعى ايران هم‌خوانى داشت . زيارت مزار ائمه شيعى و اهداى نذورات فراوان به اماكن مقدسه « 3 » ، صرف هزينه فراوان براى تعمير و توسعه حرم علوى و عتبات عاليات « 4 » ، نسبت دادن فتوحات و پيروزىها به عنايات ائمه « 5 » و اختصاص دادن نقش مهرها به شعارهاى خاص شيعه « 6 » را از جمله سياست‌هاى مذهبى وى مىتوان شمرد . اما نادر با توجه به عواملى چون تفكر حكومت آسان بر تمامى اقوام ساكن در قلمروى خود ، همسايگى ايران با كشورهاى سنى مذهب مانند عثمانى و افغان‌ها ، تعلق خاطر علما و مردم به صفويه و بيم از بازگشت ايشان به عرصه قدرت ، نقش مخرب اختلافات مذهبى در جامعه ، بهره‌گيرى عثمانى از اختلافات مذهبى در تحريك همسايگان عليه ايران و دل‌جويى از افغان‌هاى سنى مذهب وفادار به نادر در سپاهش « 7 » ، از همان اوان سلطنت ، سياست مذهبى ديگرى را پيش گرفت .

--> ( 1 ) . لمحات اجتماعيه من تاريخ العراق الحديثه ، ج 1 ، ص 143 . ( 2 ) . نادر شاه و بازماندگانش ، ص 375 ؛ تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ، ص 733 ؛ دره نادرى ، صص 598 و 599 . ( 3 ) . عالم آراى نادرى ، ج 1 ، صص 260 و 261 و 310 - 314 . ( 4 ) . لمحات اجتماعيه من تاريخ العراق الحديث ، ج 1 ، ص 124 ؛ لاكهارت ، صص 307 - 309 . ( 5 ) . عالم آراى نادرى ، ج 2 ، ص 480 . ( 6 ) . جهان‌گشاى نادرى ، ص 90 ؛ نادر شاه و بازماندگانش ، ص 432 ؛ تاريخ زندگى نادر شاه ، صص 187 و 188 . ( 7 ) . مقالات تاريخى ، دفتر اول ، صص 25 - 33 .